Η συμπλήρωση ενός αιώνα από την ίδρυση του ΠΑΟΚ αποτελεί την ολοκλήρωση ενός κύκλου που ξεκίνησε από την Κωνσταντινούπολη και ρίζωσε οριστικά στη Θεσσαλονίκη.
Στις 20 Απριλίου 1926, η υπογραφή του καταστατικού ίδρυσης στο κτίριο της Λέσχης Κωνσταντινουπολιτών σηματοδότησε τη γέννηση ενός οργανισμού που έμελλε να καθορίσει την κοινωνική και αθλητική πραγματικότητα της Βόρειας Ελλάδας.
Το αρχικό έμβλημα, το πέταλο με το τετράφυλλο τριφύλλι, έδωσε γρήγορα τη θέση του στον Δικέφαλο Αετό, το σύμβολο που συνέδεσε τον σύλλογο με τις βυζαντινές του ρίζες και την προσφυγική ταυτότητα των ιδρυτών του.
Τα πρώτα χρόνια στη Θεσσαλονίκη χαρακτηρίστηκαν από την προσπάθεια επιβίωσης και τη δημιουργία υποδομών. Η πρώτη έδρα στο Συντριβάνι αποτέλεσε το κέντρο των δραστηριοτήτων, όμως η ανάγκη για ένα μεγαλύτερο σπίτι οδήγησε στην κατασκευή του γηπέδου της Τούμπας. Τα εγκαίνια το 1959 δημιούργησαν ένα οχυρό που ταυτίστηκε με την ψυχολογία της ομάδας. Η συμμετοχή των φιλάθλων στην ανέγερση, μέσω της προσωπικής εργασίας και της αγοράς λαχείων, σφυρηλάτησε έναν δεσμό ιδιοκτησίας και αφοσίωσης που παραμένει ενεργός μέχρι σήμερα.
Η Χρυσή Δεκαετία του ’70 και η καθιέρωση
Η δεκαετία του 1970 άλλαξε το μέγεθος του ΠΑΟΚ στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Η ανάδειξη μιας σπουδαίας γενιάς ποδοσφαιριστών, με επικεφαλής τον Γιώργο Κούδα, τον Σταύρο Σαράφη, τον Κούλη Ιωσηφίδη και τον Γιώργο Τερζανίδη, μετέτρεψε την ομάδα σε μόνιμη διεκδικήτρια τίτλων. Η κατάκτηση των Κυπέλλων Ελλάδας το 1972 και το 1974 ήταν η προαναγγελία για την κορυφαία στιγμή εκείνης της περιόδου.
Το 1976, ο ΠΑΟΚ κατέκτησε το πρώτο του πρωτάθλημα, παίζοντας ποδόσφαιρο που αναγνωρίστηκε για την τεχνική του αρτιότητα και την επιθετική του πολυφωνία. Η ομάδα εκείνη δεν κέρδισε μόνο τίτλους, αλλά δημιούργησε και την οπαδική βάση που κατέστησε τον σύλλογο μια από τις μεγάλες ομάδες της χώρας.
Η συνέχεια δόθηκε το 1985, όταν υπό τις οδηγίες του Βάλτερ Σκότσικ, ο ΠΑΟΚ κατέκτησε το δεύτερο πρωτάθλημά του. Η νίκη επί του Παναθηναϊκού στο Ολυμπιακό Στάδιο και η σταθερότητα σε όλη τη διάρκεια της περιόδου επιβεβαίωσαν ότι η επιτυχία του 1976 δεν ήταν τυχαία.
Μετά το δεύτερο πρωτάθλημα του 1985, ο ΠΑΟΚ πέρασε περιόδους έντονης αμφισβήτησης, αλλά η παραγωγή ηγετικών μορφών δεν σταμάτησε. Ο Θοδωρής Ζαγοράκης, ο άνθρωπος που το 2004 θα σήκωνε ως αρχηγός της Εθνικής Ελλάδας το Euro, ενσάρκωσε το πνεύμα του μαχητή που απαιτεί η Τούμπα. Δίπλα του, παίκτες όπως ο Ζήσης Βρύζας πρόσφεραν στιγμές ανυπέρβλητης έντασης, με κορυφαία το γκολ στο Χάιμπουρι το 1997, όταν ο ΠΑΟΚ απέκλεισε την Άρσεναλ του Αρσέν Βενγκέρ.
Ακόμη και σε χρόνια διοικητικής αβεβαιότητας, η κατάκτηση των Κυπέλλων το 2001 και το 2003 απέδειξε ότι το DNA του συλλόγου παρέμενε ανθεκτικό στις κρίσεις.
Η σύγχρονη εποχή
Η είσοδος του Ιβάν Σαββίδη στα διοικητικά του συλλόγου το 2012 σηματοδότησε μια νέα αφετηρία. Η οικονομική εξυγίανση και η επένδυση σε υποδομές και έμψυχο δυναμικό απέδωσαν καρπούς το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 2010. Η τριετία 2017-2019 υπήρξε η πιο επιτυχημένη στη σύγχρονη ιστορία του ΠΑΟΚ, με την κατάκτηση τριών συνεχόμενων Κυπέλλων Ελλάδας και την κορύφωση το 2019. Το αήττητο πρωτάθλημα εκείνης της χρονιάς, το πρώτο στην Ελλάδα μετά από 55 χρόνια, συνοδεύτηκε από την κατάκτηση του νταμπλ, εδραιώνοντας τον σύλλογο στην κορυφή.
Η σύγχρονη ιστορία φέρει ανεξίτηλη τη σφραγίδα και του Αντρέ Βιεϊρίνια. Ο Πορτογάλος, που έγινε Θεσσαλονικιός κατ’ επιλογή, αποτελεί τη ζωντανή γέφυρα ανάμεσα στις δυσκολίες και την απόλυτη καταξίωση. Η επιστροφή του το 2017 σηματοδότησε την αντεπίθεση του ΠΑΟΚ, οδηγώντας τον σύλλογο στο αήττητο νταμπλ του 2019. Η εικόνα του να μπαίνει στον αγωνιστικό χώρο με κομμένο χιαστό στα τελευταία λεπτά της φιέστα του πρωταθλήματος είναι η απόλυτη αποτύπωση της αυταπάρνησης.
Η επιτυχία συνεχίστηκε με την κατάκτηση του πρωταθλήματος το 2024, σε μια από τις πιο ανταγωνιστικές διοργανώσεις των τελευταίων ετών. Η σταθερή παρουσία στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, με προκρίσεις σε προημιτελικές φάσεις, ανέβασε το κύρος του συλλόγου εκτός συνόρων.
Ο ΠΑΟΚ των 100 ετών δεν είναι πλέον μια ομάδα που απλώς διεκδικεί, αλλά ένας οργανισμός που πρωταγωνιστεί, διατηρώντας παράλληλα την ιδιαιτερότητα των ριζών του.
Στο κατώφλι του δεύτερου αιώνα, οι προκλήσεις παραμένουν σημαντικές. Ο σχεδιασμός για τη Νέα Τούμπα και η περαιτέρω ανάπτυξη των ακαδημιών, οι οποίες τροφοδοτούν σταθερά την πρώτη ομάδα, αποτελούν τους πυλώνες για το μέλλον.
Από το 1926 μέχρι σήμερα, ο Δικέφαλος έμαθε να πετάει ψηλά ακόμα και με κλειστά φτερά, υπενθυμίζοντας ότι η δύναμή του πηγάζει από την ικανότητα να επιβιώνει και να κυριαρχεί κόντρα σε κάθε πρόβλεψη.
