Στο Καμπ Νου, υπήρχαν στιγμές που το γήπεδο καταλάβαινε πριν από τον αμυντικό. Ο Ροναλντίνιο έπαιρνε την μπάλα στην αριστερή πλευρά ή ανάμεσα στις γραμμές, χαμήλωνε το κέντρο βάρους, άφηνε το χαμόγελο σχεδόν ακίνητο και περίμενε.
Δεν χρειαζόταν πάντα να τρέξει. Συχνά αρκούσε να πείσει το σώμα του αντιπάλου ότι η φάση είχε ήδη αποφασιστεί, κι έπειτα να τη στείλει αλλού.
Αυτό ήταν το ιδιαίτερο βάρος του. Σε μια εποχή που το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο άρχιζε να μετρά όλο και περισσότερο τις αποστάσεις, τις καλύψεις, τη φυσική ένταση, ο Ροναλντίνιο έφερε την αίσθηση ότι η τεχνική μπορούσε ακόμη να ανοίξει μόνη της ένα παιχνίδι. Το τακουνάκι, η ελαστική ντρίμπλα, το φάλτσο με το εξωτερικό, η non look πάσα, ήταν τρόποι να δημιουργηθεί χώρος εκεί όπου το γήπεδο έμοιαζε κλειστό.
Από τη Βραζιλία στην ευρωπαϊκή σκηνή
Στη Γκρέμιο, ο Ροναλντίνιο εμφανίστηκε ως παιδί μιας ποδοσφαιρικής κουλτούρας που δεν χώριζε αυστηρά τη χαρά από την αποτελεσματικότητα. Η μπάλα έμενε κοντά του με φυσικότητα, σαν να είχε μεγαλώσει μαζί του σε στενούς χώρους, σε παιχνίδια όπου το πρώτο καθήκον δεν ήταν να κρατήσεις θέση, αλλά να μη χάσεις τη φαντασία σου.
Η μετάβαση στην Ευρώπη, μέσω Παρισιού, έβαλε αυτό το ένστικτο σε πιο αυστηρό περιβάλλον. Η Παρί Σεν Ζερμέν είδε τη λάμψη, αλλά και την ακατέργαστη πλευρά της. Κάθε εβδομάδα ζητούσε κάτι άλλο: συνέπεια, έλεγχο, πειθαρχία, αντοχή στην κριτική.
Η Βραζιλία του 2002 τον έφερε στο παγκόσμιο κέντρο με τρόπο σχεδόν κινηματογραφικό. Δίπλα στον Ρονάλντο και τον Ριβάλντο, δεν χρειαζόταν να είναι ο μοναδικός πρωταγωνιστής. Μπορούσε να είναι ο σπινθήρας.
Στο παιχνίδι με την Αγγλία, η περίφημη εκτέλεση από μακριά έγινε ένα από εκείνα τα γκολ που ζουν επειδή αφήνουν χώρο στην αμφιβολία. Το ποδόσφαιρο αγαπά τις απαντήσεις, αλλά μερικοί μύθοι μένουν ισχυρότεροι όταν δεν κλείνουν τελείως.
Η Μπαρτσελόνα ξαναμαθαίνει να περιμένει
Όταν έφτασε στη Βαρκελώνη το 2003, η Μπαρτσελόνα είχε ανάγκη από κάτι περισσότερο από έναν μεγάλο παίκτη. Χρειαζόταν έναν λόγο να πιστέψει ξανά στον εαυτό της. Ο Ροναλντίνιο μπήκε σε αυτή τη συνθήκη με μια σπάνια ελαφρότητα. Δεν κουβαλούσε την εικόνα του σωτήρα. Έφερνε θόρυβο, γέλιο, απρόβλεπτη κίνηση, την αίσθηση ότι η ανάκαμψη μπορούσε να είναι και απόλαυση.
Με τον Φρανκ Ράικαρντ στον πάγκο, η ομάδα βρήκε σταδιακά ισορροπία γύρω από τις εμπνεύσεις του. Η Μπαρτσελόνα των μέσων της δεκαετίας του 2000 δεν είχε ακόμη την αυτοματοποιημένη γεωμετρία που θα χαρακτήριζε την επόμενη εποχή της. Είχε όμως έναν παίκτη που έκανε τους συμπαίκτες του να τρέχουν επειδή πίστευαν ότι η μπάλα μπορούσε να φτάσει οπουδήποτε.
Στον χώρο που άνοιγε ο Ροναλντίνιο, «μεγάλωσαν» και άλλοι: ο Ετό, ο Ντέκο, ο Τσάβι, ο Ινιέστα, και λίγο πιο πίσω ένας νεαρός Μέσι που έβλεπε από κοντά τι σημαίνει να παίζεις με ελευθερία χωρίς να εγκαταλείπεις την ευθύνη.
Η κορύφωση εκείνων των χρόνων δεν ήταν μόνο οι τίτλοι. Ήταν η αλλαγή της ατμόσφαιρας. Το Καμπ Νου δεν περίμενε πια απλώς τη νίκη. Περίμενε τη στιγμή που θα έκανε κάποιον να σηκωθεί από τη θέση του πριν τελειώσει η φάση.
Ο Ροναλντίνιο είχε την ικανότητα να φέρει το κοινό μισό βήμα μπροστά από την πραγματικότητα.
Το χαμόγελο
Το πρόσωπό του έγινε σχεδόν σύμβολο επειδή δεν ταίριαζε με τη συνηθισμένη εικόνα του επαγγελματικού άγχους. Στο υψηλότερο επίπεδο, όπου η σοβαρότητα συχνά περνιέται για απόδειξη αφοσίωσης, ο Ροναλντίνιο έμοιαζε να θυμίζει ότι το παιχνίδι γεννήθηκε πριν από τη βιομηχανία του.
Η τεχνική του είχε μουσικότητα, αλλά δεν ήταν αόριστη. Ήξερε να επιταχύνει στο μισό μέτρο, να τραβά δεύτερο αμυντικό πάνω του, να καθυστερεί τόσο όσο χρειαζόταν για να ανοίξει γραμμή πάσας. Πίσω όμως από κάθε ελεύθερη κίνηση υπήρχε ένας παίκτης που γνώριζε το βάρος της λεπτομέρειας.
Η ύστερη διαδρομή και το ίχνος
Μετά τη Βαρκελώνη, η Μίλαν του έδωσε άλλο ρυθμό. Η έκρηξη δεν ήταν ίδια, το σώμα δεν κρατούσε πάντα την παλιά ένταση, αλλά το βλέμμα παρέμενε. Υπήρχαν ακόμη πάσες που έβρισκαν χώρους κρυμμένους από την τηλεοπτική κάμερα, κοντρόλ που έσβηναν την πίεση, στιγμές που θύμιζαν πως η κλάση δεν ξεθωριάζει με τον ίδιο τρόπο που χάνεται η ταχύτητα.
By Jan S0L0 – Ronaldinho y Xabi, CC BY-SA 2.0, Link
Η επιστροφή στη Βραζιλία και η κορυφή με την Ατλέτικο Μινέιρο πρόσθεσαν μια τελευταία λάμψη. Εκεί ο Ροναλντίνιο δεν χρειαζόταν να αποδείξει ότι ήταν ο παίκτης του 2005. Χρειαζόταν να δείξει ότι μπορούσε ακόμη να δώσει νόημα σε μια ομάδα, να διαχειριστεί τον χρόνο, να μετατρέψει την εμπειρία σε τελική πάσα, σε εκτέλεση, σε ήρεμη παρουσία μέσα στο χάος.
Το αποτύπωμά του βρίσκεται στον τρόπο που μια γενιά θυμάται ότι το ποδόσφαιρο μπορεί να είναι μεγάλο χωρίς να χάσει την παιδική του σπίθα. Ο Ροναλντίνιο άφησε πίσω του μια αίσθηση ότι για λίγα χρόνια, σε μερικά γήπεδα, η μπάλα έδειχνε πιο ελαφριά από όσο ήταν.
