Η μπάλα κατέβηκε στο στήθος και, πριν ακουμπήσει στο έδαφος, ο Ριβάλντο γύρισε το σώμα του ανάποδα. Το ψαλίδι του απέναντι στη Βαλένθια, τον Ιούνιο του 2001, ολοκλήρωσε ένα χατ τρικ, έδωσε στην Μπαρτσελόνα τη νίκη με 3-2 και την έστειλε στο επόμενο Champions League.
Ήταν ένα γκολ που συμπύκνωνε όσα έκαναν τον Ριβάλντο ξεχωριστό: ασυνήθιστη τεχνική, δύναμη στο αριστερό πόδι, ικανότητα να σκοράρει από σημεία και με τρόπους που οι περισσότεροι παίκτες δεν θα επιχειρούσαν.
Μέχρι εκείνη τη βραδιά ο Βίτορ Μπόρμπα Φερέιρα είχε ήδη ξεφύγει οριστικά από την εικόνα του φτωχού παιδιού που προσπαθούσε να βρει θέση στο βραζιλιάνικο ποδόσφαιρο. Είχε περάσει από Σάντα Κρουζ και Μότζι Μιρίμ, είχε δοκιμαστεί στην Κορίνθιανς και βρήκε στην Παλμέιρας το περιβάλλον όπου το παιχνίδι του απογειώθηκε.
Στο πρωτάθλημα του 1994 σκόραρε και στους δύο τελικούς απέναντι στην πρώην ομάδα του και βοήθησε την Παλμέιρας να κατακτήσει τον τίτλο. Στην θητεία του εκεί είχε 128 συμμετοχές και 69 γκολ.
Η Ευρώπη άνοιξε μπροστά του το 1996. Η Ντεπορτίβο Λα Κορούνια τον πήρε στην Ισπανία και ο Ριβάλντο χρειάστηκε μόνο μία σεζόν για να αλλάξει επίπεδο. Πέτυχε 21 γκολ στη La Liga του 1996-97 και η ομάδα της Γαλικίας τερμάτισε τρίτη. Λίγο πριν κλείσει η μεταγραφική περίοδος του 1997, η Μπαρτσελόνα πλήρωσε τη ρήτρα του και τον απέκτησε ως διάδοχο του Ρονάλντο.
Η Μπαρτσελόνα και η Χρυσή Μπάλα
Στην Καταλονία ο Ριβάλντο δεν έμοιαζε με κλασικό φορ ούτε με συμβατικό δεκάρι. Έπαιζε από αριστερά, πίσω από τον επιθετικό ή κοντά στην περιοχή και μπορούσε να δημιουργήσει ή να εκτελέσει χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία. Το δυνατό του σουτ, οι ντρίμπλες και η ικανότητά του σε εκτελέσεις φάουλ και πέναλτι δεν χρειάζονταν συγκεκριμένη θέση για να φανούν.
Σε πέντε σεζόν κατέγραψε 235 επίσημους αγώνες και 130 γκολ.
Κατέκτησε δύο συνεχόμενα πρωταθλήματα Ισπανίας, το 1998 και το 1999, και το Κύπελλο του 1998. Το 1999 ήρθε η κορυφαία ατομική αναγνώριση: το France Football του απένειμε τη Χρυσή Μπάλα, ενώ την ίδια χρονιά αναδείχθηκε και FIFA World Player of the Year. Είχε γίνει πλέον ένας από τους κορυφαίους παίκτες του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Παράλληλα, η Εθνική Βραζιλίας εξελισσόταν στο δεύτερο μεγάλο πεδίο της καριέρας του. Στο Μουντιάλ του 1998 ο Ριβάλντο ήταν βασικός στην ομάδα που έφτασε μέχρι τον τελικό και ηττήθηκε 3-0 από τη Γαλλία. Ένα χρόνο αργότερα κατέκτησε το Copa América και μοιράστηκε την πρώτη θέση των σκόρερ με τον Ρονάλντο, με πέντε γκολ.
Το 2002 έφτασε η δικαίωση.
Στη Βραζιλία του Λουίς Φελίπε Σκολάρι, ο Ρονάλντο ήταν το τελικό σημείο των επιθέσεων, ο Ροναλντίνιο πρόσθετε απρόβλεπτη δημιουργία και ο Ριβάλντο ένωνε τις γραμμές. Σκόραρε πέντε φορές σε επτά αγώνες, βρίσκοντας δίχτυα στα πρώτα πέντε παιχνίδια της διοργάνωσης. Είχε συνολικά οκτώ γκολ σε 14 συμμετοχές στα Μουντιάλ του 1998 και του 2002.
Στον τελικό με τη Γερμανία δεν σκόραρε, αλλά είχε συμμετοχή και στα δύο γκολ. Στο πρώτο σουτ του ανάγκασε τον Όλιβερ Καν σε ασταθή απόκρουση, από την οποία σκόραρε ο Ρονάλντο. Στο δεύτερο άφησε σκόπιμα την πάσα του Κλέμπερσον να περάσει ανάμεσα από τα πόδια του και δημιούργησε τον χώρο για το τελείωμα του Ρονάλντο.
Η Βραζιλία κέρδισε 2-0 και κατέκτησε το πέμπτο Παγκόσμιο Κύπελλο της ιστορίας της.
Η Μίλαν και η επιστροφή στην κορυφή
Μετά το Μουντιάλ έκλεισε ο κύκλος της Μπαρτσελόνα και ακολούθησε η Μίλαν.
Ο Ριβάλντο μπήκε σε μια ομάδα γεμάτη δημιουργικούς και επιθετικούς παίκτες – Ρουί Κόστα, Πίρλο, Ζέεντορφ, Ιντσάγκι, Σεβτσένκο – και δεν απέκτησε ποτέ τον απόλυτα κεντρικό ρόλο που είχε στην Ισπανία. Στον τελικό του Champions League του 2003 απέναντι στη Γιουβέντους έμεινε στον πάγκο.
Παρόλα αυτά έφυγε από το Μιλάνο με Champions League και Κύπελλο Ιταλίας. Στον δεύτερο τελικό του Κυπέλλου απέναντι στη Ρόμα μάλιστα σκόραρε στο 2-2 του Σαν Σίρο. Η περίοδος δεν είχε τη λάμψη της Μπαρτσελόνα, αλλά πρόσθεσε ακόμη δύο μεγάλα τρόπαια στο βιογραφικό του.
Η επιστροφή στη Βραζιλία με την Κρουζέιρο κράτησε μόλις 50 ημέρες.
Το καλοκαίρι του 2004, στα 32 του, ο Ριβάλντο ήταν ελεύθερος. Τότε εμφανίστηκε ο Ολυμπιακός.
Η δεύτερη ακμή στον Ολυμπιακό και το άσχημο τέλος
Το καλοκαίρι του 2004 ο Ριβάλντο ήταν 32 ετών, είχε ήδη κερδίσει Χρυσή Μπάλα, Μουντιάλ και Champions League και δεν χρειαζόταν την Ελλάδα για να αποδείξει το μέγεθος της καριέρας του. Χρειαζόταν, όμως, ένα μέρος όπου θα ξαναγινόταν πρωταγωνιστής. Ο Ολυμπιακός τού το πρόσφερε.
Η συμφωνία ανακοινώθηκε στις 22 Ιουλίου και συνέπεσε με την επιστροφή των «ερυθρόλευκων» στο ανακατασκευασμένο Καραϊσκάκη, λίγες εβδομάδες μετά την κατάκτηση του EURO 2004 από την Ελλάδα.
Ο ίδιος δήλωνε ότι ήθελε πρωτάθλημα και πορεία στο Champions League.
Απέδειξε από την αρχή ότι δεν ήρθε απλώς για να κλείσει την καριέρα του.Στις 4 Δεκεμβρίου 2004, στο πρώτο του εντός έδρας ντέρμπι με τον Παναθηναϊκό, έστησε την μπάλα έξω από την περιοχή και στο 30ό λεπτό έστειλε με το αριστερό το φάουλ στο επάνω μέρος της εστίας. Το 1-0 δεν άλλαξε μέχρι το τέλος. Ένας παίκτης που είχε σκοράρει σε Μουντιάλ και στο Καμπ Νου είχε πλέον το πρώτο μεγάλο ελληνικό στιγμιότυπό του, σε ένα παιχνίδι που κρίθηκε αποκλειστικά από το δικό του χτύπημα.
Είχε ήδη αφήσει αποτύπωμα και στην Ευρώπη. Τον Οκτώβριο του 2004, από δικό του φάουλ ήρθε η κεφαλιά του Ιεροκλή Στολτίδη για το 1-0 επί της μετέπειτα πρωταθλήτριας Ευρώπης Λίβερπουλ. Τον Δεκέμβριο του 2005, απέναντι στη Ρεάλ Μαδρίτης, ο Ολυμπιακός βρέθηκε πίσω στο σκορ αλλά ανέτρεψε το παιχνίδι και ο Ριβάλντο σημείωσε το γκολ που διαμόρφωσε το 2-1, στην πρώτη νίκη των Πειραιωτών απέναντι στη Ρεάλ σε έξι αναμετρήσεις μέχρι τότε.
Μέσα σε τρεις σεζόν κατέκτησε τρία πρωταθλήματα και δύο Κύπελλα, ενώ την τελευταία χρονιά του πέτυχε 15 γκολ στο πρωτάθλημα. Τα φάουλ, τα σουτ έξω από την περιοχή και η ικανότητά του να κρίνει μεγάλα παιχνίδια τον μετέτρεψαν σε σημείο αναφοράς του Ολυμπιακού.
Το τέλος ήρθε απότομα τον Μάιο του 2007. Οι δύο πλευρές δεν συμφώνησαν στην ανανέωση και ο Ριβάλντο ανακοίνωσε συγκινημένος την αποχώρησή του. Η ρήξη όμως ήταν πολύ βαθύτερη και οι δηλώσεις του Βραζιλιάνου για τον Σωκράτη Κόκκαλη άφησαν πίσω τους μια σχέση που έκλεισε χωρίς την ομαλή αποχώρηση που θα ταίριαζε στην τριετία του.
Δεκαεπτά ημέρες αργότερα υπέγραφε στην ΑΕΚ.
Από το κόκκινο στο κίτρινο
Στις 29 Μαΐου 2007, μόλις λίγες εβδομάδες μετά το διαζύγιο, η ΑΕΚ ανακοίνωσε την απόκτησή του με διετές συμβόλαιο. Ο Ριβάλντο ήταν 35 ετών, η οικογένειά του είχε εγκατασταθεί στην Αθήνα και ο ίδιος έθεσε αμέσως τον στόχο, που ήταν πρωτάθλημα και είσοδος στους ομίλους του Champions League.
Το πρώτο πραγματικό τεστ αυτής της νέας σχέσης ήρθε στις 16 Δεκεμβρίου 2007. Η ΑΕΚ πήγε στο Καραϊσκάκη ως πρωτοπόρος, τρεις βαθμούς μπροστά από τον Ολυμπιακό, και ο Ριβάλντο επέστρεψε για πρώτη φορά στο γήπεδο όπου είχε περάσει τρία χρόνια ως ο μεγαλύτερος σταρ των γηπεδούχων. Αυτή τη φορά άκουσε αποδοκιμασίες από μερίδα της εξέδρας.
Στις κερκίδες εμφανίστηκε και πανό με τη φράση «Ρίμπο, οι μεγάλοι παίκτες παίζουν σε μας».
Αγωνιστικά, έφτασε πολύ κοντά στην ιδανική απάντηση. Μετά από ένα πρώτο ημίχρονο στο οποίο η ΑΕΚ δυσκολεύτηκε να απειλήσει, στο δεύτερο μέρος πήρε περισσότερο τον έλεγχο και στο 63΄ ο Ριβάλντο βρέθηκε σε θέση να σκοράρει απέναντι στην πρώην ομάδα του. Η κεφαλιά του πέρασε ελάχιστα έξω από το δοκάρι του Αντώνη Νικοπολίδη. Το παιχνίδι έμοιαζε να οδηγείται στο 0-0, μέχρι που στο 83΄ ο Βασίλης Τοροσίδης σέντραρε και ο Ντάρκο Κοβάσεβιτς με κεφαλιά έδωσε στον Ολυμπιακό τη νίκη και την κορυφή.
Μετά τη λήξη του αγώνα είπε ότι αισθάνθηκε «πολύ άσχημα» από τη συμπεριφορά μέρους του κόσμου και ότι απογοητεύτηκε. Στο πανό απάντησε υπενθυμίζοντας ότι είχε αγωνιστεί σε μεγάλους συλλόγους και πρόσθεσε ότι θεωρούσε και την ΑΕΚ μεγάλη ομάδα. Παρά την πικρία του, συνεχάρη τους πρώην συμπαίκτες του για την πρόκρισή τους στους «16» του Champions League.
Η υπόθεση Βάλνερ, το 4-0 και τα τέσσερα δάχτυλα
Στο μεταξύ, η μάχη του πρωταθλήματος είχε περάσει και έξω από τις τέσσερις γραμμές. Στις 3 Φεβρουαρίου 2008 ο Απόλλων Καλαμαριάς νίκησε τον Ολυμπιακό 1-0, αλλά οι Πειραιώτες κατέθεσαν ένσταση για αντικανονική συμμετοχή του Ρόμαν Βάλνερ.
Ο Αυστριακός είχε ήδη αγωνιστεί την ίδια σεζόν για δύο σκωτσέζικους συλλόγους, τη Φόλκερκ και τη Χάμιλτον. Στις 5 Μαρτίου η Επιτροπή Εφέσεων της ΕΠΟ δέχθηκε την ένσταση του Ολυμπιακού, κατακύρωσε τον αγώνα υπέρ του με 3-0 και αφαίρεσε έναν επιπλέον βαθμό από την Καλαμαριά.
Έτσι, όταν ΑΕΚ και Ολυμπιακός ξαναβρέθηκαν αντιμέτωποι στις 30 Μαρτίου στο ΟΑΚΑ, πίσω από το παιχνίδι υπήρχαν το επεισοδιακό πρώτο ραντεβού στο Καραϊσκάκη, η αποχώρηση του Ριβάλντο από τον Ολυμπιακό και πλέον μια βαθμολογική διαμάχη που είχε επηρεαστεί από δικαστική απόφαση.
Η ΑΕΚ προηγήθηκε από τα πρώτα λεπτά και δεν σταμάτησε. Μπλάνκο, Εντίνιο, Λυμπερόπουλος και Καφές διαμόρφωσαν το 4-0, σε μια από τις βαρύτερες ήττες του Ολυμπιακού. Ο Ριβάλντο δεν σκόραρε, αλλά αναδείχθηκε MVP του αγώνα και μετά τη λήξη δεν άφησε καμία αμφιβολία για το πώς έβλεπε τη μάχη του τίτλου.
Είπε ότι η ΑΕΚ θα μπορούσε να είχε φτάσει ακόμη και στα επτά ή οκτώ γκολ και πρόσθεσε ότι «τα παιχνίδια παίζονται μέσα στο γήπεδο».
Η ΑΕΚ θα ολοκλήρωνε τελικά την κανονική περίοδο δύο βαθμούς πίσω από τους Πειραιώτες. Αν η αρχική ήττα του Ολυμπιακού από την Καλαμαριά είχε παραμείνει, ο τίτλος θα κατέληγε στην ΑΕΚ. Το CAS απέρριψε στις 21 Απριλίου το αίτημα προσωρινών μέτρων της Καλαμαριάς και ο Ολυμπιακός ανακηρύχθηκε πρωταθλητής.
Φεύγοντας από τον αγωνιστικό χώρο μετά το 4-0, ο Ριβάλντο ύψωσε τέσσερα δάχτυλα. Με όσα είχαν προηγηθεί τον Δεκέμβριο στο Καραϊσκάκη, η χειρονομία δεν χρειαζόταν εξήγηση για να αποκτήσει αποδέκτη. Ο ίδιος, όταν ανακάλεσε αργότερα εκείνη την εποχή, συνέδεσε ευθέως το περιστατικό με την πίκρα που είχε νιώσει στην πρώτη επιστροφή του ως αντίπαλος.
Με τον χρόνο, πάντως, η ένταση υποχώρησε. Σε μεταγενέστερη συνέντευξή του παραδέχθηκε ότι σήμερα δεν θα έκανε ξανά την κίνηση, περιγράφοντάς την ως αντίδραση μιας συγκεκριμένης στιγμής και μιλώντας πλέον με αγάπη τόσο για τον Ολυμπιακό όσο και για την ΑΕΚ.
Στις 10 Μαρτίου 2025, στα 100 χρόνια του Ολυμπιακού, ο Ριβάλντο έστειλε δημόσιο μήνυμα για την επέτειο και χαρακτήρισε τιμή το γεγονός ότι φόρεσε την ερυθρόλευκη φανέλα. Έγραψε ότι θα κρατήσει στην καρδιά του τις στιγμές από την Ελλάδα και την επαφή του με τον κόσμο του συλλόγου.
Δεκαοκτώ χρόνια μετά το θυελλώδες διαζύγιο και δεκαεπτά μετά τα τέσσερα δάχτυλα, αυτή ήταν ίσως η πιο καθαρή ένδειξη ότι η σύγκρουση είχε μείνει οριστικά στην εποχή της.
Από σούπερ σταρ γυρολόγος
Η ΑΕΚ δεν έγινε τελικά η τελευταία ομάδα του. Ακολούθησαν η Μπουνιοντκόρ στο Ουζμπεκιστάν, η Σάο Πάουλο, η Καμπούσκορπ στην Αγκόλα, η Σάο Καετάνο και οι επιστροφές στη Μότζι Μιρίμ, μέχρι το οριστικό τέλος το 2015. Όταν σταμάτησε το ποδόσφαιρο, ήταν 43 ετών και είχε περάσει σχεδόν τρεις δεκαετίες στα γήπεδα.
Τα τελευταία αυτά χρόνια απείχαν πολύ από την εποχή της Μπαρτσελόνα και της εθνικής Βραζιλίας. Παρ’ όλα αυτά, τα χρόνια του σε Ολυμπιακό και ΑΕΚ δεν ήταν μια απλή παράταση της καριέρας του. Κατέκτησε τίτλους, έκρινε ντέρμπι, συγκρούστηκε δημόσια με τη διοίκηση του Ολυμπιακού, πέρασε στην ΑΕΚ και βρέθηκε στο επίκεντρο της μάχης του πρωταθλήματος του 2008.
Από το ψαλίδι απέναντι στη Βαλένθια και τον τελικό του Μουντιάλ του 2002 μέχρι τα γκολ στο Καραϊσκάκη και το βράδυ του 4-0 στο ΟΑΚΑ, ο Ριβάλντο στα μεγάλα παιχνίδια, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, ήταν πρωταγωνιστής.
