Η 19η Μαΐου του 2023 ήταν η βραδιά που το ευρωπαϊκό μπάσκετ παρακολούθησε την πιο κυριαρχική τακτική και πνευματική επιβολή μιας ομάδας απέναντι σε μια άλλη στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο.
Στο παρκέ της Zalgirio Arena στο Κάουνας, ο Ολυμπιακός του Γιώργου Μπαρτζώκα και η Μονακό του Σάσα Ομπράντοβιτς βρέθηκαν αντιμέτωποι σε έναν ημιτελικό που εξελίχθηκε σε δύο διαμετρικά αντίθετα παιχνίδια, χωρισμένα από την ανάπαυλα του ημιχρόνου.
Η ομάδα του Πειραιά έφτασε στη Λιθουανία έχοντας τερματίσει στην πρώτη θέση της κανονικής διάρκειας, παίζοντας το πιο θελκτικό μπάσκετ στην Ευρώπη. Απέναντί της, η Μονακό αποτελούσε τον ορισμό της αθλητικότητας και του επιθετικού ταλέντου, καθοδηγούμενη από παίκτες όπως ο Μάικ Τζέιμς, ο Έλι Οκόμπο και ο Τζόρνταν Λόιντ.
Η σύγκρουση αυτών των δύο φιλοσοφιών στο πρώτο εικοσάλεπτο φάνηκε να δικαιώνει ξεκάθαρα την ομάδα του Πριγκιπάτου, η οποία εκμεταλλεύτηκε στο έπακρο την τεράστια πίεση που βάραινε τους παίκτες του Ολυμπιακού.
Η κυριαρχία της Μονακό και η ερυθρόλευκη νευρικότητα
Το ξεκίνημα του αγώνα ανέδειξε έναν Ολυμπιακό εμφανώς εγκλωβισμένο στο άγχος του φαβορί.
Οι παίκτες του Γιώργου Μπαρτζώκα αστόχησαν σε τέσσερις συνεχόμενες ελεύθερες βολές στα πρώτα λεπτά, ένα στατιστικό στοιχείο ενδεικτικό της πνευματικής τους κατάστασης.
Η Μονακό, διαβάζοντας την έλλειψη συγκέντρωσης των αντιπάλων της, επέβαλε τον δικό της ρυθμό. Ο Τζον Μπράουν δημιουργούσε τεράστια προβλήματα με την αθλητικότητά του στα ριμπάουντ, ενώ ο Τζέιμς οργάνωνε και εκτελούσε μεθοδικά τις επιθέσεις των Μονεγάσκων.
Στη δεύτερη περίοδο, η κατάσταση έγινε ακόμα χειρότερη για την ελληνική ομάδα. Ο Οκόμπο βρήκε χώρους δράσης, η περιφερειακή άμυνα του Ολυμπιακού αργούσε χαρακτηριστικά στις περιστροφές και το σκορ άρχισε να ξεφεύγει.
Η λήξη του ημιχρόνου βρήκε τη Μονακό να προηγείται με 41-29, ένα προβάδισμα 12 πόντων που, σε συνθήκες Final Four, συχνά αποδεικνύεται μη αναστρέψιμο.
Ο Ολυμπιακός είχε εγκλωβιστεί σε επιθέσεις απομόνωσης, κάτι που ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με το παιχνίδι των πολλών πασών που τον είχε χαρακτηρίσει σε όλη τη σεζόν.
Η τακτική αναπροσαρμογή των αποδυτηρίων
Η ανάπαυλα αποδείχθηκε το καθοριστικότερο σημείο της χρονιάς. Αντί για κινήσεις πανικού, το τεχνικό επιτελείο του Ολυμπιακού εστίασε σε ένα και μόνο στοιχείο: την επιθετική άμυνα πάνω στην μπάλα.
Η εντολή ήταν ξεκάθαρη, καθώς ο Τόμας Γουόκαπ ανέλαβε να ασκήσει αφόρητη πίεση στον Μάικ Τζέιμς από το κατέβασμα της μπάλας, ενώ ο Μουστάφα Φαλ κλήθηκε να κλείσει κάθε διάδρομο προς τη ρακέτα, επιτρέποντας στους συμπαίκτες του να ρισκάρουν περισσότερο στις γραμμές πάσας.
Με το πρώτο σφύριγμα της τρίτης περιόδου, η εικόνα στο παρκέ άλλαξε βίαια. Ο Ολυμπιακός δεν μπήκε απλώς αποφασισμένος να μειώσει τη διαφορά, αλλά να καταστρέψει τον επιθετικό μηχανισμό της Μονακό.
Η πίεση του Γουόκαπ ανάγκασε τους γκαρντ της Μονακό να ξεκινούν τις επιθέσεις τους στα εννέα μέτρα, μακριά από τα σημεία που ένιωθαν άνετα. Αυτό οδήγησε σε βεβιασμένες επιλογές, λάθη και παραβάσεις των 24 δευτερολέπτων.
Μέσα σε λιγότερο από πέντε λεπτά, οι ερυθρόλευκοι έτρεξαν ένα σερί 14-0, μετατρέποντας το 29-41 σε 43-41 και παίρνοντας το προβάδισμα, υποστηριζόμενοι από τις φωνές χιλιάδων φιλάθλων τους που κατέκλυσαν την Ζαλγκίριο Αρένα.
Το αδιανόητο 27-2 και η σφραγίδα του Βεζένκοφ
Αυτό που ακολούθησε στο υπόλοιπο της τρίτης περιόδου αποτελεί ρεκόρ στα χρονικά της διοργάνωσης. Το τελικό επιμέρους σκορ του δεκαλέπτου έγραψε 27-2 υπέρ του Ολυμπιακού.
Η Μονακό, μια ομάδα γεμάτη σκόρερ πρώτης γραμμής, πέτυχε μόλις ένα εντός πεδιάς καλάθι με τον Οκόμπο. Οι παίκτες του Ομπράντοβιτς έδειχναν να βρίσκονται σε κατάσταση σοκ, αδυνατώντας να εκτελέσουν ακόμα και τα πιο απλά συστήματα υπό την πίεση των Πειραιωτών.
Στο επιθετικό κομμάτι, η άμυνα έδωσε τον ρυθμό που έλειπε. Ο Σάσα Βεζένκοφ, ο οποίος πρόσφατα είχε ανακηρυχθεί MVP της σεζόν, άρχισε να βρίσκει το χέρι του. Εκμεταλλευόμενος την εξαιρετική κυκλοφορία της μπάλας (ο Ολυμπιακός ολοκλήρωσε το ματς με 23 ασίστ έναντι 11 της Μονακό) ο Βούλγαρος φόργουορντ έκλεισε την αναμέτρηση με 19 πόντους και 6 ριμπάουντ.
Κάθε εύστοχο σουτ λειτουργούσε ως επιπλέον βάρος στην ψυχολογία των Γάλλων.
Η ψύχραιμη διαχείριση της τέταρτης περιόδου
Μπαίνοντας στο τελευταίο δεκάλεπτο με το σκορ στο 56-43, ο στόχος του Ολυμπιακού ήταν η σωστή διαχείριση του χρόνου και η αποφυγή λαθών που θα έδιναν δικαίωμα ελπίδας στη Μονακό.
Ο έμπειρος γκαρντ απορρόφησε την πίεση, κέρδισε φάουλ και καθοδήγησε σωστά τις επιθέσεις στο μισό γήπεδο. Παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του Μάικ Τζέιμς (17 πόντοι) να ροκανίσει τη διαφορά, η απόσταση ασφαλείας δεν απειλήθηκε ποτέ ουσιαστικά.
Η άμυνα ζώνης που δοκίμασε ο Ομπράντοβιτς ως ύστατη λύση λειτούργησε ελάχιστα, καθώς ο Φαλ (12 πόντοι, 4 ασίστ) αποτέλεσε σημείο αναφοράς στη ρακέτα, πασάροντας εξαιρετικά και τιμωρώντας τα mismatch.
Το τελικό 76-62 επισφράγισε τη νίκη του Ολυμπιακού και τον έστειλε στον μεγάλο τελικό απέναντι στη Ρεάλ Μαδρίτης.
Παρότι ο τελικός δεν πήγε όπως τον ήθελαν οι ερυθρόλευκοι, αν μη τι άλλο, ο ημιτελικός αυτός έμεινε στην ιστορία. Η δήλωση του Σάσα Ομπράντοβιτς μετά τον αγώνα, πως δεν είχε ζήσει ποτέ ξανά παρόμοια κατάρρευση όπως το 27-2 της τρίτης περιόδου, αποτυπώνει την σκληρή πραγματικότητα που βίωσαν οι Μονεγάσκοι.
