Η σέντρα σε ένα μεγαλύτερο Μουντιάλ
Στις 10 Ιουνίου 1998, στο Stade de France, η Βραζιλία και η Σκωτία άνοιξαν ένα Παγκόσμιο Κύπελλο που είχε αλλάξει σε μέγεθος πριν ακόμη κυλήσει η μπάλα.
Για πρώτη φορά η τελική φάση είχε 32 ομάδες, 64 αγώνες και δέκα γήπεδα σε όλη τη Γαλλία. Το τουρνουά κράτησε από τις 10 Ιουνίου ως τις 12 Ιουλίου και απλώθηκε από το Saint-Denis ως τη Μασσαλία, από τη Λιόν ως τη Νάντη, από το Μπορντό ως την Τουλούζη.
Η νέα μορφή έδωσε χώρο σε ομάδες που έφερναν διαφορετική ιστορία.
Η Ιαπωνία εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε Μουντιάλ. Η Τζαμάικα επίσης. Η Κροατία μπήκε για πρώτη φορά ως ανεξάρτητη εθνική ομάδα και δεν αρκέστηκε απλά στη συμμετοχή.
Η Γαλλία, οικοδέσποινα για δεύτερη φορά μετά το 1938, δεν είχε μόνο την ευθύνη της φιλοξενίας. Είχε και την πίεση μιας χώρας που περίμενε από την ομάδα του Αιμέ Ζακέ να πάει πιο μακριά από τις μεγάλες χαμένες ευκαιρίες των προηγούμενων δεκαετιών.
Οι όμιλοι δημιουργούν τις πρώτες ρωγμές
Η Βραζιλία μπήκε στο τουρνουά ως κάτοχος του τίτλου και ως φυσικό φαβορί. Ο Ρονάλντο ήταν το πρόσωπο που τραβούσε τα βλέμματα. Στο πρώτο του Μουντιάλ ως βασικός πρωταγωνιστής έμοιαζε ασταμάτητος. Η Βραζιλία νίκησε τη Σκωτία και το Μαρόκο, αλλά η ήττα από τη Νορβηγία στον τρίτο αγώνα του ομίλου έδειξε ότι η πρωταθλήτρια κόσμου μπορούσε να πιεστεί και να χάσει τον έλεγχο.
Η Γαλλία πέρασε τον δικό της όμιλο με τρεις νίκες, απέναντι σε Νότια Αφρική, Σαουδική Αραβία και Δανία. Τα σκορ έδειχναν άνετα, όμως η αποβολή του Ζινεντίν Ζιντάν στο 4-0 με τη Σαουδική Αραβία έβαλε νωρίς μια σκιά στην πορεία της. Ο Ζακέ είχε χτίσει μια ομάδα με φυσική κατάσταση, δυνατή άμυνα και παίκτες που κρατούσαν σωστά τις αποστάσεις. Χωρίς τον Ζιντάν, όμως, η Γαλλία έχανε τον παίκτη που μπορούσε να βάλει οργανώσει το παιχνίδι και να δώσει την πάσα που άλλαζε τον ρυθμό.
Αλλού, το τουρνουά έβγαλε από νωρίς απρόβλεπτες εικόνες. Η Νιγηρία νίκησε την Ισπανία 3-2 σε ένα από τα πιο θεαματικά ματς της πρώτης φάσης και άφησε τους Ισπανούς εκτεθειμένους σε έναν όμιλο που τελικά δεν τους έβγαλε στα νοκ άουτ.
Το Ιράν νίκησε τις Ηνωμένες Πολιτείες σε αγώνα με βαρύ πολιτικό φορτίο, αλλά με χειραψίες και φωτογραφίες πριν από τη σέντρα. Η Τζαμάικα πήρε την πρώτη της νίκη σε Μουντιάλ απέναντι στην Ιαπωνία, με τον Θίοντορ Γουίτμορ να σκοράρει δύο φορές.
Αγγλία, Αργεντινή και η φωτιά των νοκ άουτ
Στη φάση των 16, το Μουντιάλ βρήκε τον πιο ηλεκτρισμένο αγώνα του στο Αγγλία – Αργεντινή. Ο Μάικλ Όουεν, ακόμη πολύ νέος, έφυγε με την μπάλα στα πόδια και πέτυχε γκολ που έδειξε την μεγάλη κλάση του.
Η Αργεντινή απάντησε με την κομπίνα στο φάουλ και το τελείωμα του Ζανέτι. Μετά ήρθε η αποβολή του Μπέκαμ για το χτύπημα στον Σιμεόνε και το ματς πήγε στα πέναλτι. Η Αργεντινή πέρασε, η Αγγλία έφυγε με θυμό, και ο Μπέκαμ γύρισε στην πατρίδα του ως εύκολος στόχος.
Η Γαλλία έζησε άλλο είδος αγωνίας απέναντι στην Παραγουάη. Το ματς στη Λανς είχε λίγους χώρους, λίγη έμπνευση και όλο και πιο έντονη πίεση. Στην παράταση, ο Λοράν Μπλαν μπήκε στην περιοχή και πέτυχε το πρώτο golden goal στην ιστορία των τελικών φάσεων του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η Γαλλία συνέχισε, αλλά η πρόκριση δεν έδειξε ποιότητα που θα χαρακτήριζε ένα θεωρητικό φαβορί για την κούπα.
Η Βραζιλία, αντίθετα, βρήκε γκολ και χώρους απέναντι στη Χιλή. Ο Σέζαρ Σαμπάιο και ο Ρονάλντο σκόραραν από δύο φορές και το 4-1 έδειξε την επιθετική της δύναμη. Η Δανία σκόρπισε τη Νιγηρία με 4-1 και πήγε να συναντήσει τη Βραζιλία στα προημιτελικά.
Το τουρνουά άρχισε να μαζεύει τα μεγάλα ονόματα, αλλά δεν έχανε τις εκπλήξεις του.
Η Κροατία μπαίνει στο κάδρο
Στα προημιτελικά, η Κροατία έδωσε τη δική της μεγάλη απάντηση. Το 3-0 απέναντι στη Γερμανία στη Λιόν ήταν ισχυρή δήλωση παρουσίας από μια ομάδα που είχε τον Νταβόρ Σούκερ σε άριστη κατάσταση, τον Ζβόνιμιρ Μπόμπαν να δίνει χαρακτήρα, τον Ρόμπερτ Προσινέτσκι να κουβαλά ποιότητα και τον Ρόμπερτ Γιάρνι (που μετέπειτα έπαιξε και στην χώρα μας με τα χρώματα του Παναθηναϊκού) να ανοίγει το γήπεδο από αριστερά. Η Γερμανία, με όλο το βάρος της ιστορίας της, έφυγε βαριά ηττημένη.
Ο Σούκερ έγινε ο πιο σταθερός εκτελεστής του καλοκαιριού. Δεν χρειαζόταν πολλές επαφές. Έβρισκε θέση, περίμενε τη μισή ευκαιρία και τελείωνε με ψυχραιμία. Με 6 γκολ πήρε την πρώτη θέση των σκόρερ και έβαλε την Κροατία στο κέντρο της διοργάνωσης. Για μια εθνική που έπαιζε το πρώτο της Μουντιάλ, η τρίτη θέση είχε δύναμη πολύ μεγαλύτερη από ένα καλό πλασάρισμα.
Την ίδια ώρα, η Ολλανδία έδινε ίσως την πιο όμορφη στιγμή του τουρνουά. Στο 90ό λεπτό του προημιτελικού με την Αργεντινή, ο Φρανκ ντε Μπουρ έκανε την μακρινή μπαλιά, ο Ντένις Μπέργκαμπ την κατέβασε με το δεξί, απέφυγε τον Αγιάλα και τελείωσε την φάση με το εξωτερικό.
Η Ολλανδία πέρασε στα ημιτελικά και έδειξε ότι μπορούσε να παίξει ποδόσφαιρο υψηλής ποιότητας χωρίς να χάσει την έντασή της.
Οι ημιτελικοί και οι δύο δρόμοι προς το Saint-Denis
Η Βραζιλία και η Ολλανδία έπαιξαν στη Μασσαλία έναν ημιτελικό με ρυθμό και νεύρο. Ο Ρονάλντο σκόραρε στις αρχές του δεύτερου ημιχρόνου, ο Κλάιφερτ ισοφάρισε λίγο πριν από το τέλος και η πρόκριση κρίθηκε στα πέναλτι. Ο Ταφαρέλ κατέβασε ρολά, η Βραζιλία άντεξε και πήγε σε δεύτερο σερί τελικό Μουντιάλ.
Στο Saint-Denis, η Γαλλία βρέθηκε για πρώτη φορά πίσω στο σκορ στη διοργάνωση. Ο Σούκερ εκτέλεσε με το γνωστό του κρύο αίμα και για λίγα δευτερόλεπτα το γήπεδο πάγωσε. Ο Λιλιάν Τουράμ απάντησε σχεδόν αμέσως και αργότερα πέτυχε δεύτερο γκολ. Ήταν τα μοναδικά του γκολ με την εθνική Γαλλίας και ήρθαν στον αγώνα που έστειλε τη χώρα του στον τελικό.
Το Μουντιάλ του 1998 είχε βρει ήρωα από θέση που δεν περίμενε κανείς.
Ο τελικός ως τελευταίο επεισόδιο
Την 12η Ιουλίου του 1998 οι ώρες πριν από τον τελικό γέμισαν με σύγχυση γύρω από τον Ρονάλντο. Η πρώτη ενδεκάδα της Βραζιλίας που έγινε γνωστή δεν τον είχε βασικό. Μετά ήρθε νέα ενδεκάδα, με τον Ρονάλντο στο αρχικό σχήμα.
Το γεγονός έμεινε για χρόνια ανοιχτή ιστορία, με μαρτυρίες, εκδοχές και απορίες για την κατάσταση του παίκτη πριν από τη σέντρα.
Στο γήπεδο, η Γαλλία έπαιξε το πιο γεμάτο της ματς. Ο Ζιντάν βρήκε στον τελικό τα πρώτα και πιο σημαντικά γκολ του στη διοργάνωση. Δύο κεφαλιές από κόρνερ, μία στο 27ο λεπτό και μία λίγο πριν από την ανάπαυλα, έφεραν τη Βραζιλία σε θέση που δεν μπόρεσε να διαχειριστεί.
Στις καθυστερήσεις, ο Εμανουέλ Πετί έγραψε το 3-0 και το Stade de France έγινε πια χώρος γιορτής.
Το Μουντιάλ 1998 δεν ανήκει μόνο στη Γαλλία, ούτε μόνο στον Ζιντάν, ούτε μόνο στο αίνιγμα του Ρονάλντο. Ανήκει και στην Κροατία του Σούκερ, στην Ολλανδία του Μπέργκαμπ, στον Όουεν που συστήθηκε στο υψηλότερο επίπεδο, στις νέες ομάδες που βρήκαν θέση στο μεγαλύτερο σχήμα του θεσμού.
Η Γαλλία σήκωσε το τρόπαιο επειδή είχε την πιο ανθεκτική ομάδα στο τέλος της διαδρομής. Η Βραζιλία έφυγε με την απορία της πιο παράξενης βραδιάς τελικού. Η Κροατία έφυγε με την τρίτη θέση και τον πρώτο σκόρερ της διοργάνωσης. Το Παγκόσμιο Κύπελλο έφυγε από τη Γαλλία μεγαλύτερο απ’ όσο είχε φτάσει.
Στο Saint-Denis, την ώρα που οι μπλε φανέλες ανέβαιναν για την απονομή, το τουρνουά είχε ήδη αφήσει πίσω του έναν νέο τρόπο να μετριέται η παγκόσμια σκηνή του ποδοσφαίρου.