Στην αρχή του δεύτερου ημιχρόνου στο Forum του Ίνγκλγουντ, η κατοχή είχε ήδη φύγει προς την άλλη πλευρά του γηπέδου. Πίσω από τη φάση, όμως, ο Κέβιν Κούνερτ των Χιούστον Ρόκετς και ο Κέρμιτ Ουάσινγκτον των Λος Άντζελες Λέικερς είχαν μπλεχτεί σε μια αντιπαράθεση που γρήγορα έγινε σωματική. Ο Καρίμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ βρέθηκε επίσης στο σημείο και η σύγκρουση εξελισσόταν μακριά από την μπάλα.
Ο Ρούντι Τομιάνοβιτς είδε τη συμπλοκή και έτρεξε προς τους παίκτες. Ο φόργουορντ των Ρόκετς πλησίαζε για να επέμβει και όχι για να επιτεθεί. Ο Ουάσινγκτον, που είχε την προσοχή του στραμμένη στον καβγά με τον Κούνερτ, αντιλήφθηκε από την άκρη του οπτικού του πεδίου έναν αντίπαλο να έρχεται γρήγορα προς το μέρος του, γύρισε και έριξε με το δεξί.
Η γροθιά βρήκε τον Τομιάνοβιτς στο πρόσωπο.
Οι γιατροί διαπίστωσαν κάταγμα κρανίου, σπασμένη γνάθο και μύτη, σοβαρές κακώσεις στο πρόσωπο και διαρροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Στο νοσοκομείο τού εξηγήθηκε ότι η κατάστασή του μπορούσε να αποδειχθεί θανατηφόρα.
Ένας καβγάς μακριά από την μπάλα
Η εικόνα που κατέγραψε η τηλεοπτική κάμερα ήταν ακόμη πιο απόλυτη επειδή το διαθέσιμο πλάνο επικεντρώθηκε κυρίως στη στιγμή του χτυπήματος και όχι σε όλη την ακολουθία που είχε προηγηθεί. Ο Ουάσινγκτον υποστήριξε ότι αντέδρασε ενστικτωδώς επειδή πίστεψε πως ο παίκτης που έτρεχε προς το μέρος του επρόκειτο να τον χτυπήσει. Η εξήγηση δεν άλλαζε ούτε το αποτέλεσμα ούτε τη σοβαρότητα της πράξης.
Ο Τομιάνοβιτς αρχικά δεν είχε αντιληφθεί την έκταση των τραυμάτων του. Θυμόταν έναν παράξενο πικρό συνδυασμό γεύσης στο στόμα του, ο οποίος στο νοσοκομείο αποδόθηκε στη διαρροή εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Η διάγνωση έδειξε ότι το πρόσωπό του είχε υποστεί πολλαπλά κατάγματα και ότι το χτύπημα είχε δημιουργήσει τραύμα πολύ σοβαρότερο από μια συνηθισμένη διάσειση ή ένα σπασμένο ρινικό οστό.
Για τους Ρόκετς η αγωνιστική συνέπεια ήταν άμεση. Ο Τομιάνοβιτς, τέσσερις συνεχόμενες φορές All-Star από το 1974 έως το 1977, έχασε το υπόλοιπο της σεζόν 1977-78. Η επίσημη ιστορική αναδρομή των Λέικερς αναφέρει ότι χρειάστηκε σειρά επεμβάσεων για την αποκατάσταση της γνάθου, του ματιού και του ζυγωματικού του.
Η τιμωρία που έθεσε νέο μέτρο
Τέσσερις ημέρες μετά το περιστατικό, το NBA επέβαλε στον Ουάσινγκτον πρόστιμο 10.000 δολαρίων και αποκλεισμό 60 ημερών. Στην πράξη έχασε 26 αγώνες, τη μεγαλύτερη τότε ποινή που είχε επιβληθεί σε παίκτη για περιστατικό μέσα στο γήπεδο. Σε μια εποχή όπου οι συμπλοκές και η είσοδος παικτών από τους πάγκους δεν ήταν ασυνήθιστα φαινόμενα, η κλίμακα της ποινής έστειλε σαφώς διαφορετικό μήνυμα.
Η σύγκριση με όσα είχαν προηγηθεί την ίδια σεζόν ήταν χαρακτηριστική. Στην πρεμιέρα, ο Καρίμ Αμπντούλ-Τζαμπάρ είχε γρονθοκοπήσει τον ρούκι των Μιλγουόκι Μπακς Κεντ Μπένσον και είχε σπάσει το δικό του χέρι, χωρίς να ακολουθήσει αντίστοιχη τιμωρία από τη λίγκα. Η υπόθεση Τομιάνοβιτς έκανε ορατό με τον πιο σκληρό τρόπο τι μπορούσε να προκαλέσει μια γροθιά μεταξύ αθλητών τέτοιου μεγέθους και δύναμης.
Το NBA σκλήρυνε την στάση του στην αντιμετώπιση των καβγάδων και, μετά τη σεζόν, πέρασε σε σύστημα τριών διαιτητών, από την ανάγκη να υπάρχει καλύτερη επιτήρηση όσων συμβαίνουν πίσω από τη φάση – ακριβώς το σημείο όπου γεννήθηκε η συμπλοκή στο Forum.
Χρόνια αργότερα, ο Ντέιβιντ Στερν, ο οποίος τότε εργαζόταν ως νομικός σύμβουλος του NBA, περιέγραφε το περιστατικό ως στιγμή κατά την οποία η λίγκα συνειδητοποίησε ότι δεν μπορούσε να αντιμετωπίζει τις γροθιές ως ένα ακόμη στοιχείο της σκληρής πλευράς του παιχνιδιού.
Η πειθαρχική λογική που ακολούθησε το NBA έγινε σταδιακά πολύ αυστηρότερη απέναντι στις συμπλοκές.
Η επιστροφή του Τομιάνοβιτς
Η πιθανότητα να μη ξαναπαίξει ο Τομιάνοβιτς ήταν πραγματική. Παρ’ όλα αυτά, επέστρεψε την επόμενη σεζόν και το 1979 επιλέχθηκε ξανά στο All-Star Game, την πέμπτη συμμετοχή της καριέρας του.
Η καριέρα του ως παίκτη τελείωσε το 1981, αλλά αργότερα επέστρεψε στο Χιούστον ως προπονητής και οδήγησε τους Ρόκετς στα πρωταθλήματα του 1994 και του 1995. Το 2021 μπήκε στο Naismith Memorial Basketball Hall of Fame ως προπονητής, μια διαδρομή που μετέφερε το όνομά του πολύ πέρα από τον ρόλο του θύματος μιας από τις πιο βίαιες φάσεις στην ιστορία του NBA.
Από την άλλη, ο Ουάσινγκτον δεν έμεινε για πολύ ακόμη στους Λέικερς. Την ίδια σεζόν παραχωρήθηκε στους Μπόστον Σέλτικς και η γροθιά παρέμεινε έκτοτε το γεγονός που επισκίασε το μεγαλύτερο μέρος της δημόσιας εικόνας του, παρότι αργότερα έγινε NBA All-Star και μέλος δύο All-Defensive Second Teams.
